Voor restauratie en onderhoud van rijks- en gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden in de gemeente Hoorn heeft het bureau Erfgoed "Richtlijnen ten aanzien van Restauratie en Onderhoud" opgesteld. 
De Richtlijnen bevatten uitgangspunten voor het behoud van de technische en monumentale kwaliteiten van beschermde objecten. De richtlijnen zijn bedoeld als leidraad voor planontwikkeling, planbeoordeling en de uitvoering van de verbouwings- of restauratiewerkzaamheden. Het is geen complete restauratieve handleiding maar een beknopte leidraad voor veel voorkomende praktijkgevallen.
Iedere wijziging aan een beschermd monument moet worden beoordeeld door het bureau Erfgoed. Veel aspecten die worden aangehaald zijn vergunningsplichtig ex artikel 11 van de Monumentenwet 1988 voor Rijksmonumenten of de Erfgoedverordening 2011 van de gemeente Hoorn. Ook als u de richtlijnen volgt, is bij wijziging van een monument altijd een omgevingsvergunning voor de activiteit monumenten vereist. Bovendien leidt het volgen van de richtlijnen niet automatisch tot het verkrijgen van een omgevingevergunning voor de activiteit bouwen of monumenten.
Omgevingsvergunning voor de activiteit monumenten
Voor iedere verandering aan een rijks- of gemeentelijk monument moet de eigenaar van het monument bij de gemeente een omgevingsvergunning voor de activiteit monumenten aanvragen, naast een omgevingsvergunningen voor bouwen en soms een omgevingsvergunning voor slopen. Het kan daarbij gaan om verbouw, verbetering, restauratie, groot onderhoud of sloop. Dit geldt ook voor schilderwerk en voegwerk. De vergunning dient voor aanvang van de werkzaamheden te zijn verleend.