Vragen en antwoorden bij resultaten onderzoek naar lood

De afgelopen maanden heeft de provincie Noord-Holland onderzoek laten uitvoeren naar lood in de bodem bij ruim 370 speelplekken in Westfriesland. Dat gebeurde op plekken waar de Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord (RUD NHN) op basis van historische gegevens concludeerde dat daar mogelijk hogere concentraties lood in de bodem zit. Het nieuwsbericht kunt u lezen op de pagina 'Resultaten onderzoek lood in de bodem speelplekken Hoorn positief' Op deze pagina vindt u antwoorden op vragen over de resultaten van het onderzoek naar lood in de bodem bij speelplekken.

1. Wat zijn de resultaten van het onderzoek?

In Westfriesland zijn 370 speelplekken onderzocht, waarvan ruim 100 in Hoorn. Bijna alle onderzochte speelplekken in Westfriesland en Hoorn hebben een voldoende schone bodem (gemiddeld loodgehalte van 0 tot minder dan 100 mg/kg).

Bij 29 speelplekken in Westfriesland is een beperkte hoeveelheid lood aangetroffen, waarvan negen in Hoorn (gemiddeld loodgehalte van 100 tot 390 mg/kg).

Twee speelplekken in Westfriesland hebben teveel lood in de bodem, waarvan één in Hoorn (gemiddeld loodgehalte hoger dan 390 mg/kg). Bij deze speelplekken worden maatregelen genomen.

2. Bij welke speelplekken in Hoorn is lood in de bodem aangetroffen?

De speelplek op de locatie Achter de Vest heeft teveel lood in de bodem (gemiddeld loodgehalte hoger dan 390 mg/kg).

Bij negen speelplekken is een beperkte hoeveelheid lood in de bodem aangetroffen (gemiddeld loodgehalte van 100 tot 390 mg/kg). Deze speelplekken zijn op de volgende locaties:
Pieter Florisstraat, Houtzaagmolen voor nummers 86-87, Julianaplein, Karperkuilkade/ Kleine Oost, Oosterplantsoen, West/Westerdijk, Westfriese Hof voor nummers 1-28, Onder de Boompjes 18 (Mariaschool), Noorderstraat 3 (muziekschool/SKH).

3. Wat moet er gebeuren bij de speelplek locatie Achter de Vest?

Om ervoor te zorgen dat jonge kinderen de grond niet in de mond kunnen stoppen, wordt in de meeste gevallen de grond afgedekt of afgegraven en vervangen door schone grond. De speelplek op de Achter de Vest is afgedekt, maar dat is niet voldoende, omdat ook de omringende grond teveel lood bevat. Het is ook niet mogelijk om de grond af te graven en te vervangen, omdat dit de monumentale bomen in de directe omgeving teveel schaadt. Omdat het college van B en W de speelplek op de locatie Achter de Vest wil behouden, onderzoeken ze in overleg met de provincie en de GGD welke andere mogelijkheden er zijn om het directe contact met de grond weg te nemen. Tot het moment dat de maatregelen op deze speelplek genomen kunnen worden, adviseren de provincie en de GGD om jonge kinderen na het buitenspelen hun handen te laten wassen, en kinderen niet op de onbedekte grond te laten spelen.

Mocht na onderzoek blijken dat het niet lukt om afdoende maatregelen te nemen op de locatie Achter de Vest, dan wordt de speelplek verplaatst naar een andere locatie in de stad.

4. Wat moet er gebeuren bij de speelplekken met een beperkte hoeveelheid lood?

De provincie en RUD NHN geven aan dat voor speelplekken met een beperkte hoeveelheid lood op termijn maatregelen kunnen worden genomen, bijvoorbeeld gecombineerd met onderhoud of herinrichting van een speelplek. Er zijn voor deze speelplekken geen directe acties nodig. Gemeenten en kinderopvang/scholen mogen zelf invullen wanneer zij maatregelen willen treffen.
 
In Hoorn zorgt de gemeente ervoor dat uiterlijk 2020 de geadviseerde maatregelen in de gemeentelijke speelplekken zijn genomen. Voor de meeste plekken adviseren provincie en RUD NHN om de grasmat goed in te zaaien en rond de speeltoestellen de grond te bedekken (bijvoorbeeld met boomschors of kunstgras). De eigenaren van de niet-gemeentelijke speelplekken zijn geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek en zullen ook de adviezen van GGD en RUD opvolgen. Onderaan deze pagina vindt u het advies per locatie.

5. Zijn er acties nodig bij de speelplekken met een voldoende schone bodem?

De meeste onderzochte speelplekken hebben een bodem met een gemiddeld loodgehalte van 0 tot minder dan 100 mg/kg. De GGD geeft aan dat deze grond gezondheidskundig gezien voldoende kwaliteit heeft. Op die speelplekken zijn dus geen verdere acties nodig.

6. Welke algemene maatregelen worden er getroffen in het geval van een verontreinigde bodem?

Het is belangrijk om blootstelling aan met lood verontreinigde grond te beperken. Dit kan door het opvolgen van gebruiksadviezen (zie vraag 7) en door het wegnemen van de contactmogelijkheden: afdekken of verwijderen van de verontreinigde grond en vervangen door schone grond.

7. Welke maatregelen kan ik nemen?

Laat kinderen hun handen wassen na het buitenspelen.

  • Laat kinderen niet op onbedekte verontreinigde bodem (‘kale bodem’) spelen. Dek eventueel de bodem af met grasmatten, struiken of een (waterdoorlatende) bestrating.
  • Plaats een zandbak met schoon zand.
  • Was zorgvuldig de aarde/zand van zelfgekweekte groenten en fruit.
  • Ga de inloop van grond in huis tegen door schoenen uit te doen bij het naar binnen lopen. Stofzuig of dweil regelmatig.

8. Wat is het gezondheidsrisico van lood in de bodem?

Vooral jonge kinderen van nul tot zes jaar zijn gevoelig voor lood. Lood kan effect hebben op het leervermogen. Jonge kinderen kunnen lood binnenkrijgen als zij vieze handen (met mogelijk verontreinigde grond) in hun mond stoppen. Het risico hangt af van onder andere de mate van verontreiniging, de regelmaat van hoe vaak een kind op een plek met een hoger loodgehalte speelt en daarbij grond in de mond stopt. Voor specifieke vragen over lood en gezondheid kunt u terecht bij GGD Hollands Noorden via 088-0100500 of www.ggdhollandsnoorden.nl.

9. Zijn er ook risico's voor oudere kinderen en volwassenen?

Oudere kinderen en volwassenen zullen bij een bodemvervuiling met lood niet zo snel te veel lood binnenkrijgen, omdat de kans minder groot is dat zij grond in de mond krijgen. Bovendien zijn zij minder gevoelig voor de effecten van lood.

10. Kan ik zelf onderzoek (laten) doen naar de bodemkwaliteit in mijn tuin?

Als er geen gegevens over de bodemkwaliteit bekend zijn, kan een ingenieurs- of adviesbureau bodemonderzoek voor u uitvoeren. Hier zijn voor u wel kosten aan verbonden.

11. Waar kan ik terecht voor meer informatie?

  • Voor vragen over lood in de bodem: Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord www.rudnhn.nl.
  • Voor vragen over lood en gezondheid: GGD Hollands Noorden www.ggdhollandsnoorden.nl 088 0100500. 
  • Voor overige vragen kunt u contact opnemen met de gemeente Hoorn via de website of door te bellen naar 0229 252200.

Locaties

Pieter Florisstraat

Grotendeels verharde locatie met alleen acht onverharde boomvakken. Geadviseerd wordt om de drie boomvakken af te dekken waar een beperkte hoeveelheid lood is aangetroffen (bv met een boomrooster of halfverharding).

Houtzaagmolen voor nummers 86-87

Deels verharde, deels onverharde locatie. Op het grootste deel van de locatie is de bodem voldoende schoon. In het gedeelte grasveld aan de noordkant van de locatie is een beperkte hoeveelheid lood aangetroffen. Daar staan geen speeltoestellen. Geadviseerd wordt om de grasmat goed in te zaaien en de kwaliteit in de gaten te houden.

Julianaplein

Deels verharde, deels onverharde locatie. Geadviseerd wordt om de grasmat goed in te zaaien en te onderhouden en bij de speeltoestellen een vorm van afdekking/verharding (bv boomschors, rubber tegels met open structuur, kunstgras) aan te brengen. Er kan ook voor gekozen worden een laag schone grond en een nieuwe grasmat aan te brengen op het nog onverharde gedeelte van de locatie.

Karperkuilkade/Kleine Oost

Deels verharde, deels onverharde locatie. Op de locatie is een goed aangesloten grasmat en een dichte haag tot op de grond aanwezig. Geadviseerd wordt om de kwaliteit van de grasmat goed in de gaten te houden en rondom alle speeltoestellen een vorm van afdekking/verharding (bv boomschors, rubber tegels met open structuur, kunstgras) aan te brengen.

Oosterplantsoen

Grotendeels onverharde locatie. De grasmat heeft een matige kwaliteit. Geadviseerd wordt om de grasmat goed in te zaaien en te onderhouden en bij alle speeltoestellen een vorm van afdekking/verharding (bv boomschors, rubber tegels met open structuur, kunstgras) aan te brengen. Er kan ook voor gekozen worden een laag schone grond en een nieuwe grasmat aan te brengen op de locatie.

West/Westerdijk

Geheel onverharde locatie. Er is een redelijk goede grasmat aanwezig, maar bij de speeltoestellen zijn wel kale plekken aanwezig en er zijn struiken die ruimte bieden om bij de grond te komen. Geadviseerd wordt om de grasmat goed in te zaaien en te onderhouden, de hoge struiken te vervangen door lage struiken/haag en bij alle speeltoestellen een vorm van afdekking/verharding (bv boomschors, rubber tegels met open structuur, kunstgras) aan te brengen. Er kan ook voor gekozen worden om een laag schone grond en een nieuwe grasmat aan te brengen, inclusief aanpassing van de beplanting.

Westfriese Hof voor nummers 1-28

Deels verharde, deels onverharde locatie. Op het oostelijke deel van de locatie is een beperkte hoeveelheid lood aangetroffen. Geadviseerd wordt om de grasmat goed in te zaaien en te onderhouden en bij alle speeltoestellen een vorm van afdekking/verharding (bv boomschors, rubber tegels met open structuur, kunstgras) aan te brengen. Er kan ook voor gekozen worden een laag schone grond en een nieuwe grasmat aan te brengen op de oostelijke helft van de locatie.

Noorderstraat 3 (muziekschool/SKH)

Deels verharde, deels onverharde locatie. Op deze locatie komen alleen kinderen die ouder zijn dan zes jaar. Oudere kinderen stoppen meestal geen grond in hun mond. Voor de huidige situatie hoeven er dus geen maatregelen te worden getroffen. Als er een wijziging komt naar een ander gebruik, dan dient nader onderzoek te worden gedaan om te bepalen of het vervangen van de grond wellicht nodig is of een andere manier van inrichten.

Onder de Boompjes 18 (Mariaschool)

Verharde locatie met 1 onverhard boomvak. Op de locatie zijn alleen bovenbouwklassen aanwezig, dus er spelen alleen kinderen ouder dan zes jaar. Oudere kinderen stoppen meestal geen grond in hun mond. Voor de huidige situatie hoeven er dus geen maatregelen te worden getroffen. Omdat er veel gespeeld wordt rondom de boom kan de school er wel voor kiezen om de grond af te dekken.