Hoornse foto in top 100 meest aansprekende beelden uit de Tweede Wereldoorlog

1 mei 2020

De Hoornse foto waarop te zien is hoe fietsen in een boerenkar worden geladen, terwijl op hetzelfde moment een Duitse patrouille te paard passeert, behoort tot de honderd meest aansprekende foto’s uit de Tweede Wereldoorlog.

Bron: Jan Dirk Osinga / Westfries Archief

De bijzondere foto is genomen op het Grote Noord 87, door Jan Dirk Osinga. Op 4 mei worden alle 100 foto’s bekendgemaakt die door het Nederlandse publiek gekozen zijn.

Vanaf het balkon

Wat de foto van Jan Dirk Osinga zo speciaal maakt, is dat de foto vanaf het balkon op de Grote Noord 87 is genomen. Dit perspectief geeft de foto extra spanning mee en geeft een nog indrukwekkender beeld van de Tweede Wereldoorlog. Het Westfries Archief stuurde een selectie van foto’s van Osinga op naar het project De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s. Drie van deze foto’s uit het Westfries Archief kwamen door een eerste voorronde, waarna de foto vanaf het balkon is uitgekozen voor de lijst van 100 meest indrukwekkende foto’s uit heel Nederland. 

Verhaal achter de foto

Al in juli 1942 worden inwoners van Hoorn opgeroepen om ten behoeve van de Duitse Wehrmacht herenfietsen in te leveren. De jacht op rijwielen wordt in de laatste oorlogsjaren opgevoerd, omdat het Duitse leger een tekort heeft aan voertuigen. Dit trof de bevolking zwaar, omdat zij de fietsen hard nodig hadden. Brandstof voor auto’s en bussen was immers uiterst schaars. Op de foto van Jan Dirk Osinga is te zien hoe op het Grote Noord in Hoorn fietsen gevorderd worden en vervolgens op een boerenkar worden geladen. Ook Jan Dirk Osinga had een fiets, maar die hebben de Duitsers nooit te pakken gekregen. Het rijwiel lag geheel gedemonteerd op zolder.

Lef getoond

,,Voor het maken van de foto, gebruikte mijn vader een Leica compactcamera. Deze was heel klein en dus zo onopvallend mogelijk”, aldus Jan Osinga, de zoon van Jan Dirk Osinga. ,,Ik ben er trots op dat de foto de eindselectie heeft gehaald. De foto geeft goed weer hoe de Tweede Wereldoorlog van invloed is geweest op Hoorn. Bovendien moest je echt lef hebben om deze foto te maken. Want als de Duitsers je zagen, had je een probleem.”

Waardevol

Burgemeester Jan Nieuwenburg: ,,Het is een bijzonder waardevolle foto. Het zorgt ervoor dat we de geschiedenis van deze inktzwarte tijd nog beter kunnen blijven doorvertellen. En dat is niet alleen nu belangrijk, maar ook in de toekomst.”

Meer informatie

De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s is een project in het kader van 75 jaar vrijheid en wordt uitgevoerd door het NIOD. Aanvankelijk zou er van de 100 foto’s een tentoonstelling in de Tweede Kamer worden georganiseerd, maar dit gaat vanwege de corona-maatregelen niet door. Wellicht komt de tentoonstelling later in het jaar nog in de Tweede Kamer te staan. Alle geselecteerde foto’s zijn gebundeld in een boek. Meer informatie is te vinden op www.in100fotos.nl. Op 4 mei, direct na de Dodenherdenking, zendt de NOS een speciaal tv-programma over de 100 foto’s uit. Meer Tweede Wereldoorlog foto’s van Jan Dirk Osinga zijn te vinden op www.westfriesarchief.nl