Opgraving grachtenpanden De Zeevaart en De Dolfijn

11 september 2019

Bezoekers van de binnenstad kunnen tijdens de Open Monumentendag op zaterdag 14 september 2019 de vondsten van de Nieuwendam bekijken.

Op de plek waar archeologen van de gemeente nu bezig zijn met opgravingen, stonden tot 1942 de 17e-eeuwse pakhuizen De Zeevaart en De Dolfijn.

Gesloopt in de oorlog

Beide monumentale grachtenpanden werden in de oorlogsjaren gesloopt, omdat ze té vervallen waren. Nu de grond opnieuw bebouwd gaat worden, is opdracht gegeven voor een archeologische opgraving waarbij de kelders, funderingsmuren, kelderplavuizen en een haardplaats zijn gevonden. De vondsten zijn tijdens Open Monumentendag op zaterdag 14 september te zien tijdens een kleine expositie in Nieuwsteeg 42.

Kennis over de Gouden Eeuw

Nadat de sloop in 1942 was het doel altijd om de pakhuizen te herbouwen, maar dat is er nooit van gekomen. Nu is er een nieuw bouwplan en wordt het gat in de gevelrij opgevuld, na het werk van de archeologen. Opdrachtgever en eigenaar van de grond, Dennis van der Laan, vindt het van groot belang bij te dragen aan de geschiedenis van Hoorn door deze opgraving: ‘Het onderzoek is een verrijking van de kennis over de Gouden Eeuw’.

Oudste haven van Hoorn

De fundering van de Gouden Eeuw De komst van nieuwbouw is voor de archeologen een buitenkans om deze twee grote 17e-eeuwse panden en hun voorgangers op die plek te onderzoeken. De Nieuwendam is namelijk een zeer oude straat. In 1341 werd hier de oudste haven van Hoorn aangelegd, beschermd door een toen nog nieuwe dam. De naam Nieuwendam is sindsdien een van de oudste straatnamen van Hoorn. Aan deze haven verschenen al snel veel woonhuizen en pakhuizen voor graan, wijn of andere handelsgoederen. De Zeevaart en De Dolfijn zijn gebouwd in 1610 en 1660. In de 19e eeuw dienden de panden als kaaspakhuizen tot de sloop in 1942.

Funderingen van herenhuizen

Bij de opgraving zijn veel funderingen van de panden teruggevonden, waardoor de oorspronkelijke indeling bij de bouw in de 17e-eeuw kan worden achterhaald. Beide panden waren voorzien van een grote kelder voor de gekoelde opslag van goederen. Achter de panden stonden zomerkeukens, waar in de zomer werd gekookt en er lagen waterkelders voor de opslag van regenwater. Onder De Dolfijn zijn de muren van een ouder huis gevonden, dat rond 1600 is gebouwd. De komende week wordt het archeologisch werk voortgezet en de hoop is ook resten van de bebouwing uit de 14e en 15e eeuw te vinden. Daarna wordt de bouwput voor de nieuwbouw aangelegd en wordt het gat in de bebouwing aan de Nieuwendam na meer dan 70 jaar gedicht.

Expositie tijdens Open Monumentendag

Een kleine expositie van de vondsten van de opgraving is te zien tijdens Open Monumentendag op zaterdag 14 september in Nieuwsteeg 42, bereikbaar via de Nieuwsteeg en de Statenpoort. Hier zullen ook vondsten te zien zijn van de recente opgraving aan de Westerdijk. Open Monumentendag vindt plaats van 11.00 tot 17.00 uur. Kijk op www.omdhoorn.nl voor meer informatie en de brochure. Deze is ook gratis te verkrijgen op de informatiemarkt op de Roode Steen.