Restanten van oliemolen gevonden aan het Pelmolenpad

30 september 2026

Bij opgravingen aan het Pelmolenpad zijn de houten funderingen van een oliemolen en de bijbehorende grote schuur teruggevonden.

In het gebied Pelmolenpad komen 610 nieuwe huur- en koopwoningen. Deze worden in fasen gebouwd. Momenteel is het westelijke deel in volle ontwikkeling. In het oostelijk deel heeft archeologie Westfriesland onderzoek gedaan. Bij de opgraving zijn de houten funderingen van een oliemolen en de bijbehorende grote schuur teruggevonden.

Naam Pelmolenpad

De omgeving van het Pelmolenpad kende al vanaf de zeventiende eeuw bebouwing. Hier stonden poldermolens, een overtoom, een lijnbaan, een lijmmakerij en een oliemolen. Later is hier ook een pelmolen geweest waarin gerst werd gepeld. De naam Pelmolenpad herinnert aan die molen.

Oliemolen was belangrijke industriemolen

Wanneer de oliemolen in Hoorn is gebouwd, is niet bekend. Het oudste historische gegeven dat tot nu toe over deze molen is gevonden, dateert uit 1678. Een aanwijzing dat de molen al in 1648 bestond, is een stadsplattegrond uit dat jaar. Hierop is een industriemolen in deze omgeving te zien. Het was de enige oliemolen van Hoorn. In een oliemolen wordt uit oliehoudende zaden, zoals lijnzaad, olie geperst. 

Fundering gevonden

De molen stond op acht zogenaamde poeren die met lange slieten waren onderheid. Slieten zijn dunne boomstammetjes, maar door veel van deze dicht op elkaar in de grond te heien, ontstaat een stevige fundering.  Op de Zaanse Schans staat een vergelijkbare oliemolen. Deze molen geeft een goed beeld hoe de molen in Hoorn eruit moet hebben gezien. 

Onderzoek

Binnen de molen waren zware funderingen met houten palen aanwezig, onder andere van het voorslagblok. Uit de houten palen zijn monsters genomen die verder worden onderzocht. Dit onderzoek moet onder andere het bouwjaar van de molen achterhalen. We weten dat de oliemolen van Hoorn in ieder geval tot 1779 in gebruik was. In 1852 is de molen gesloopt.