Visie op inwonersparticipatie
De gemeente vindt het belangrijk om inwoners, ondernemers en organisaties te betrekken bij plannen en ontwikkelingen die gevolgen hebben voor onze gemeente. Participatie helpt om kennis, ideeën en belangen op tafel te krijgen. Zo kunnen we betere afwegingen maken en komen we tot plannen die beter aansluiten bij wat er leeft.
Wie besluit er?
Participatie betekent niet dat iedereen het eens hoeft te zijn. De gemeenteraad en het college nemen uiteindelijk een besluit, waarbij ook de belangen van inwoners die niet deelnemen worden meegewogen.
Waar werken we aan?
We werken aan een nieuwe visie op inwonersparticipatie. Daarmee willen we:
- duidelijk maken wat inwoners van de gemeente kunnen verwachten;
- aangeven wanneer en hoe participatie wordt ingezet;
- de rollen van inwoners, gemeenteraad, college en organisatie verduidelijken;
- zorgen voor een meer eenduidige aanpak binnen de gemeente;
- leren van ervaringen.
De visie vormt de basis voor hoe we de komende jaren samenwerken met inwoners bij plannen, projecten en beleid.
Hoe komen we tot de visie?
De gemeenteraad heeft in februari 2026 het plan van aanpak voor de visie op inwonersparticipatie vastgesteld. Deze vindt u op de website van de gemeenteraad. Daarbij nam de raad ook een amendement aan om de bouwstenen van de visie samen met inwoners en medewerkers van de gemeente uit te werken. Dit amendement staat ook op de website van de gemeenteraad.
Enquête en straatgesprekken
Om op te halen hoe inwoners participatie ervaren en waar behoefte aan is, hebben we een enquête gehouden en straatgesprekken gevoerd. Ongeveer 500 inwoners deelden hun ervaringen, ideeën en aandachtspunten.
Bouwstenen van de visie
Vanaf oktober 2026 worden de bouwstenen van de visie tijdens vier avonden in coproductie geschreven. Dit gebeurt door een groep van 10 tot12 vertegenwoordigers van inwoners, belangengroepen en gemeente. In de tweede helft van 2027 bieden we deze visie, samen met de participatieverordening, ter besluitvorming aan de gemeenteraad aan.
Proces en planning
- Februari 2026: gemeenteraad stelt plan van aanpak vast
- Voorjaar en zomer 2026: enquête en straatgesprekken met inwoners
- Oktober 2026: start coproductie bouwstenen visie
- Tweede helft 2027: besluitvorming door de gemeenteraad
De resultaten van de online enquête ziet u terug in het rapport Hoorn participatie gemeente Hoorn.
In totaal hebben 113 inwoners meegedaan aan de straatgesprekken. Hieronder ziet u hoe de vragen zijn ingevuld.
Antwoorden bij vraag 1:
Bent u de afgelopen jaren betrokken geweest bij plannen of projecten van de gemeente?
- Ja, meerdere keren: (26 keer ingevuld. Dit is 23 procent).
- Ja, een enkele keer: (17 keer ingevuld. Dit is 15 procent).
- Nee (nog niet): 70 keer ingevuld). Dit is 62 procent.
- Weet ik niet/ kan me niet herinneren: (0 keer).
Antwoorden die bij vraag 1 ja hebben aangegeven: Hoe heeft u deze betrokkenheid ervaren en waarom?
Zeer positief: (7 keer. ingevuld. Dit is 17 procent).
- Ik zat in de werkgroep Grote Waal. Die is gestopt en dat is jammer. Een vertegenwoordiger van de gemeente was ook aanwezig bij de vergaderingen. Nu is de gemeente minder zichtbaar.
- Het feit dat de gemeente oor heeft voor ideeën
- We werden als bewoner goed geïnformeerd en onze ideeën worden goed meegenomen
- De bijeenkomst over asielopvang Joh Poststraat was heel duidelijk. Dit soort opvang mag nog meer.
- Ik doe online mee, ik lees het vaak in het NHD of Hoorns Nieuwsblad. Maar doe alleen mee als het onderwerp me aangaat en in de juiste wijk is.
- Ik heb er vertrouwen in dat het goed komt
- Ik ben betrokken geweest bij de inrichting van speeltuinen. Dit was transparant en ik kreeg een goede terugkoppeling. Bij de keuze van kunstwerken worden we als bewoners niet betrokken. Waarom is voor een kunstwerk gekozen? Misschien kan er een bordje bij? Waar blijft de boot? Zou fijn zijn als we daarover geïnformeerd worden.
Positief (23 keer ingvuld. Dit is 55 procent).
- Ik vond het mooi om bij te dragen aan de ideeën
- Goede uitleg over wat er gaat gebeuren (locatie onderzoek opvang)
- Siriusstraat: positief over hoe de mensen zijn betrokken. Ook bij de woningbouwplannen van Intermaris
- Ik kreeg een duidelijke uitleg en kon voorstellen doen
- Bij de inrichting van een speeltuin in mijn buurt mocht ik meedenken. Ik werd goed op de hoogte gehouden van ontwikkelingen en welke keuze er uiteindelijk is gemaakt.
- Omdat mail makkelijk over het hoofd wordt gezien was ik blij met een persoonlijke brief.
- Je hoort verschillende meningen, gemeente gaf iedereen de kans om mee te denken
- Was goede informatie, Voor mij alleen online graag, maar voor ouderen per brief
- Geven je gevoel alsof je kan meedenken maar dat het al besloten was. Positief dat het wel werd georganiseerd.
- Over parkeervergunning wordt niet altijd geluisterd. Persoonlijk gesprekken zijn goed, graag zelfs. Graag meer voor jeugd 12 t/m 17 jaar organiseren.
- Ik vind het belangrijk dat de inwoners hun mening kunnen geven
- Omdat je het gevoel krijgt echt mee te doen
- Het resultaat mag beter bekend worden gemaakt wat er mee wordt gedaan. Bijeenkomsten vind ik wel leuk, maar vergeet er heen te gaan.
- Ik lees over de ontwikkelingen in mijn straat (Eikstraat). En vind dat het goed gaat. Goede info. Ik vind dat jongeren en anderen ook woningen moeten krijgen.
- Ik word op de hoogte gehouden. Ik had een stem en wist vooraf waar ik over mee kon denken en waarover niet.
- Ik volg de ontwikkelingen van de stad.
- Jullie doen het goed, ga lekker zo door
- Ik vind het positief dat ik mocht meedenken
- Ik ben goed op de hoogte gehouden
- Er is weinig tot niets voor ouderen. Toen wij vroegen om een jeu de boules baan in plaats van weer een speeltuin, heeft de gemeente dat gerealiseerd.
- We mochten meedenken over de inrichting van een speeltuin door middel van een brief
- Het resultaat was positief dus prima
- Bij de keuze voor de inrichting van een speeltuin. Je kon stemmen, dat vond ik positief. En de speeltoestellen die ik en mijn zoon wilden, zijn het geworden. Daar zijn we blij mee.
- Ik ben positief over hoe ik geïnformeerd wordt over de buurt en over de aanpak van de AZC’s
Neutraal (5 keer ingevuld. Dit is 12 procent).
- Je hebt er schreeuwers tussen. Ik reageer liever per post.
- Had beter gekund in een eerder stadium (aanleg warmtenet)
- Ik vind het een bodemloze put. Zoals de kruising van de Provinciale weg. Die is zo vaak veranderd en kost zoveel geld aan adviesbureaus.
- Sceptisch
- Er is nooit genoeg geld voor kunst
Ik heb raadsvergadering Hollandia gevolgd, andere zaken hebben voorrang voor mensen
Negatief: (6 keer ingevuld. Dit is 14 procent).
- De gemeente is nooit aanwezig bij vergaderingen van de VVE Jeudje, terwijl ze wel een belang hebben. Ik ervaar daar weinig betrokkenheid. Bij de locatiekeuze voor ondergrondse afvalcontainers was de VVE Jeudje niet uitgenodigd voor bijeenkomsten. Bij het vervangen van bomen was er geen inspraak en is niet overlegd. Eén kant van het Jeudje is blij, de andere kant niet.
- Het is vooral “we moeten het doen”, er wordt niet geluisterd.
- De gemeente treedt te laat op bij parkeeroverlast, het moet beter intern worden doorgezet. Inrichting kerkplein is verbazend, meldingen worden niets mee gedaan.
- Terugkoppeling ontbreekt.
- Plaatsen van afvalbakken. Te laat inspraak en het was toch al besloten.
Zeer negatief: (1 keer ingevuld. Dit is twee procent).
- Participatie uitbreiding vergunning parkeren. De bijeenkomst was in een te kleine ruimte. Er was geen inspraak mogelijk, ik had het gevoel dat het al besloten was.
Samenvatting van de ervaringen
Inwoners die positief zijn over hun betrokkenheid noemen vooral drie elementen:
- Goede informatie en communicatie
Veel inwoners waarderen dat zij tijdig en duidelijk werden geïnformeerd over plannen, keuzes en vervolgstappen.
Voorbeelden:
- duidelijke uitleg over plannen;
- goede informatievoorziening;
- persoonlijke brieven;
- op de hoogte worden gehouden van ontwikkelingen;
- transparantie over het proces.
- Mogelijkheid om mee te denken
Positieve ervaringen hangen sterk samen met het gevoel dat inwoners hun ideeën konden inbrengen en dat daar daadwerkelijk naar werd geluisterd.
Voorbeelden:
- meedenken over speeltuinen;
- stemmen op verschillende opties;
- voorstellen kunnen doen;
- ervaren dat ideeën serieus worden genomen.
- Terugkoppeling en zichtbare resultaten
Inwoners zijn vooral tevreden wanneer duidelijk wordt wat er met hun inbreng is gedaan en wanneer zij resultaat zien.
Voorbeelden:
- aanleg van een jeu-de-boulesbaan na een bewonersverzoek;
- gerealiseerde speeltoestellen;
- zichtbaar meenemen van bewonersideeën.
Wat inwoners neutraal maakt
De neutrale reacties laten zien dat bewoners vaak wel bereid zijn mee te doen, maar twijfels hebben over de meerwaarde.
Belangrijke aandachtspunten:
- participatie had eerder in het proces kunnen plaatsvinden;
- sommige bijeenkomsten worden gedomineerd door mondige deelnemers;
- twijfel over de doelmatigheid van projecten;
- scepsis over kosten en besluitvorming.
Wat inwoners negatief waarderen
De negatieve reacties zijn onder te verdelen in:
- Gevoel dat besluiten al vaststaan
De meest genoemde frustratie is dat participatie wordt georganiseerd terwijl de uitkomst volgens inwoners al bepaald lijkt.
Voorbeelden:
- "Het was toch al besloten."
- "Er wordt niet geluisterd."
- "Het gevoel dat inspraak niets verandert."
- Gebrek aan terugkoppeling
Bewoners willen weten wat er met hun inbreng gebeurt.
Voorbeelden:
- ontbrekende terugkoppeling;
- onduidelijkheid over gemaakte keuzes;
- geen uitleg waarom suggesties wel of niet zijn overgenomen.
- Te laat betrekken van inwoners
Enkele respondenten vinden dat inspraak pas plaatsvindt wanneer belangrijke keuzes al gemaakt zijn.
Voorbeelden:
- afvalcontainers;
- vergunningparkeren;
- bomenvervanging;
- warmtenet.
- Onvoldoende zichtbaarheid van de gemeente
Sommige inwoners missen gemeentelijke aanwezigheid bij overlegmomenten of buurtinitiatieven.
Conclusie
De ervaringen met participatie zijn overwegend positief. Bewoners waarderen vooral duidelijke communicatie, de mogelijkheid om mee te denken en zichtbare resultaten van hun inbreng. Negatieve ervaringen ontstaan vooral wanneer inwoners het gevoel hebben dat besluiten al zijn genomen voordat participatie plaatsvindt, wanneer terugkoppeling ontbreekt of wanneer zij te laat in het proces worden betrokken.
Antwoorden op de vraag als mensen niet betrokken waren:
Als mensen niet betrokken waren, waarom niet (meerdere antwoorden mogelijk):
- Ik heb er geen tijd voor: 6 keer
- Ik vond het onderwerp niet interessant genoeg: 8 keer
- Ik heb er vertrouwen in dat de gemeente de juiste keuzes maakt: 14 keer
- Ik was er niet van op de hoogte: 20 keer
- Anders, namelijk: 31 keer.
- Ik vind het niet belangrijk om betrokken te zijn
-
- Ik ben er niet mee bezig, ik lees het wel wat er gaat gebeuren
- Ik heb het er alleen met de buren onderling over
- Ik ben al op leeftijd en niet mobiel
- Mijn man is overleden. Daarvoor was ik meer betrokken.
- Ik woon hier net 4 maanden
- Ik heb genoeg andere dingen te doen
- Als verslaggever houd ik me er een beetje buiten. Ik heb contact met gemeenteraadsleden en houd ze scherp.
- Andere interesses, ben druk met werk
- Ik voel niet genoeg motivatie om me echt met plannen te bemoeien. Het zal over het algemeen wel goedkomen.
- Ik heb wel vragen over het beheer en onderhoud maar de medewerkers staan er niet voor open. Ik mis de menselijke maat. Bijvoorbeeld om even extra te strooien of te maaien.
- Ik woon nog niet zo lang in de gemeente
- Ik zag het te laat
- Als ze echt willen, gaat het toch wel door en verder woon ik hier prima
- Daklozenhulp moet beter
- Ik zit wel op stembureau
- Ik lees geen krant of online Nederlandse media
- Ik woon hier achter de Vomar en ben heel tevreden. Mooie voorzieningen en een prachtig nieuw stadsstrand.
- Als het onderwerp me zou aangaan zou ik online wel willen meedenken
- Ik lees de ontwikkelingen in mijn woongebied graag mee. Vind het heel positief wat er gebeurt met oa afval etc.
- Ik lees alle plannen in het ND en voel me zo betrokken genoeg. Ik vind Hoorn geweldig!
- Ik woon hier al 40 jaar tevreden in Zwaag en vind het heel goed gaan.
- Ik heb er geen interesse in, ik heb al genoeg te doen.
- Ik ben er niet mee bezig
- Ik ben hier net komen wonen
- Projecten komen en gaan, maar het enthousiasme bij de gemeente ebt elke keer weg. Projecten zijn een verplicht nummer.
- Risdam is fijn wonen.
-
- Ik vind de gemeente te kleinschalig om over mee te willen denken, ik denk liever mee over de wereld.
- Ik vind het voldoende om geïnformeerd te worden. Ik hoef niet mee te denken.
- Er was geen project om te participeren
- Ik heb één keer zelf contact opgenomen met de gemeente over een speeltuin. Er moeten een duikelrek komen vond de buurt en die is er gekomen!
- Het gaat goed zo.
- Ik vind het wel belangrijk maar soms weet de gemeente ook gewoon hoe iets moet.
- Ik heb nog niet de kans gekregen
- Ik zit nog op school.
- Ik ben zeer teleurgesteld in de gemeente
- Ik was wel uitgenodigd voor het stadsgesprek over JP Coen maar ik ben uitgeloot. Ik ben verder tevreden, ik woon hier prima.
- Ik ben nog te jong
- Ik woon net in de gemeente. Maar ik er heb er ook niet zo’n behoefte aan. Ik woon fijn. Ik vind het prima om alleen geïnformeerd te zijn.
- Ik heb de gemeente zelf benaderd over de verkeersveiligheid. Er wordt heel hard gereden op De Strip, daarom heb ik gevraagd om drempels. Maar ik loop tegen een muur aan. Net als met mijn verzoek om een hekje langs een duiker in het water.
Samenvatting van waarom mensen niet hebben geparticipeerd
De belangrijkste reden om niet betrokken te zijn geweest bij gemeentelijke plannen of projecten is dat inwoners niet wisten dat er mogelijkheden waren om mee te doen (20 keer genoemd). Daarnaast geven veel respondenten aan dat zij vertrouwen hebben in de keuzes van de gemeente (14 keer) of dat zij het onderwerp niet interessant genoeg vonden (8 keer). Tijdsgebrek speelt een kleinere rol (6 keer).
Open antwoorden
Uit de open antwoorden komen vier duidelijke thema's naar voren:
- Tevredenheid en vertrouwen
Veel inwoners geven aan dat zij prettig wonen, tevreden zijn over hun leefomgeving en het prima vinden om vooral geïnformeerd te worden. Zij hebben het gevoel dat de gemeente haar werk goed doet en zien daarom geen noodzaak om actief mee te denken.
- Geen behoefte of prioriteit
Een tweede groep geeft aan dat betrokkenheid voor hen geen hoge prioriteit heeft. Zij hebben andere interesses, zijn druk met werk, gezin of andere activiteiten, of vinden het simpelweg niet belangrijk om actief deel te nemen.
- Gebrek aan bekendheid of gelegenheid
Verschillende respondenten geven aan dat zij niet op de hoogte waren van participatiemogelijkheden, uitnodigingen te laat zagen of nog niet de kans hebben gehad om mee te doen.
- Persoonlijke omstandigheden of teleurstelling
Een kleinere groep noemt persoonlijke omstandigheden zoals leeftijd, beperkte mobiliteit of het pas kort wonen in de gemeente. Daarnaast zijn er enkele inwoners die aangeven eerder contact te hebben gezocht met de gemeente maar daarbij weinig gehoor of betrokkenheid te hebben ervaren.
Conclusie
Inwoners die niet betrokken zijn geweest bij plannen en projecten van de gemeente noemen vooral onbekendheid met participatiemogelijkheden, vertrouwen in de gemeente en een beperkte behoefte om actief mee te denken als reden. De meeste open antwoorden wijzen op tevredenheid en het gevoel voldoende geïnformeerd te zijn. Slechts een klein deel van de respondenten noemt negatieve ervaringen of teleurstelling over contact met de gemeente als verklaring.
Optionele vraag (voor mensen die niet vaak meedoen): zouden meer online mogelijkheden het voor u makkelijker maken om te participeren
Ja: 58 keer
- Het is handig om mijn mening te geven op het moment dat het voor mij uitkomt
- Ik vind het belangrijk dat politici luisteren naar bewoners en niet in hun eigen ideeën blijven hangen.
- Voorkeur voor een enquête
- Graag een vragenlijst
- Het moet niet teveel tijd in beslag nemen
- Ik lees het wel via mail of what’s app
- Voorkeur voor e-mail met vragenlijst
- Via nieuwsbrief
- Hoeft niet te vroeg, mag pas op het laatste moment bij inrichtingen. En via Tiktok of Snapchat.
- Via email, zelf inbrengen, naar mensen toe
- Via een vragenlijst zou ik wel meedoen online.
- Een vragenlijst met de juisten documenten. Bijeenkomsten in de wijk met al die schreeuwers roept plaatsvervangende schaamte op.
- Ook via socials. En enquetes langer open zetten
- Voorkeur voor online want dan zit je rustig en kan je erover nadenken en even overleggen
- Graag online want dan kan ik dit in mijn eigen tijd doen
- Online is laagdrempelig en op het tijdstip dat het mij uitkomt
- Per website, telefoon, mail, socials, inspraak krant meer op inzetten. Meer massa communicatie maar ook persoonlijker en wijkgericht.
- Ik wil graag kiezen uit meerdere manieren om mee te denken
- Ik wil alles online ontvangen
- Denk ook aan de wijkcentra bij jullie communicatie
- Het hangt van het onderwerp af
- Ik zou graag iets online of via school van de gemeente willen horen.
- Vragen, enquêtes, digitaal
- Ik zou niet zo snel naar een bijeenkomst gaan, daar heb ik geen behoefte aan. Ga meer naar de mensen toe of vraag ze online om hun mening. Dan hoor je ook de mensen die geen overduidelijke mening hebben.
- Makkelijk via je telefoon, is drempelverlagend.
- Is handig.
- Handig voor jonge gezinnen.
- Dan kan je in 1x veel mensen benaderen.
- Beide is goed
Nee: 19 keer
- Persoonlijk contact is beter
- Niet online
- Vroeger wel, nu niet meer (vanwege leeftijd)
- Ik wil liever een brief of een persoonlijk gesprek
- Op straat naar de mensen toe
- Naar mensen toe komen zoals we nu staan
- Eerste keer een brief met eerste informatie liever persoonlijk niet online. Ook omdat bij bijeenkomsten veel mensen schreeuwen.
- Posters in de wijk, omdat wij geen krant of Nederlandse media lezen
- Posters in de supermarkt en in de wijk, ik lees slecht Nederlandse dingen
Ik vind het lezen genoeg in het NHD, HoornsNieuwsblad
- Het ligt per project aan hoe participatie geschikt is
- Ik vind het voldoende om geïnformeerd te worden
- Liever een bijeenkomst
- Ik vind een fysieke bijeenkomst of een gesprek juist fijn
Ik vind het goed dat jullie hier staan
- Liever face-to-face. Biedt het beide aan, want voor andere mensen kan online handiger zijn
Samenvatting of meer online mogelijkheden het makkelijker maakt om te participeren
Driekwart van de respondenten (75%) geeft aan dat meer online mogelijkheden het makkelijker zouden maken om te participeren. Ze noemen drie hoofdredenen:
- Gemak en flexibiliteit
De meest genoemde reden is dat online participatie kan plaatsvinden op een moment dat het inwoners uitkomt. Respondenten geven aan dat zij graag in hun eigen tijd reageren, rustig willen nadenken over hun antwoord en niet afhankelijk willen zijn van vaste bijeenkomsten.
- Voorkeur voor digitale raadpleging
Veel inwoners noemen concrete vormen van online participatie die zij aantrekkelijk vinden, zoals:
- digitale enquêtes;
- vragenlijsten per e-mail;
- nieuwsbrieven;
- sociale media;
- gemeentelijke websites.
Vooral enquêtes en korte digitale vragenlijsten worden vaak genoemd als prettige manier om mee te denken.
- Bereiken van meer en andere inwoners
Respondenten geven aan dat online participatie een bredere groep inwoners kan bereiken, waaronder:
- jonge gezinnen;
- jongeren;
- mensen die druk zijn met werk;
- inwoners die niet snel naar bijeenkomsten gaan.
Sommigen merken op dat fysieke bijeenkomsten vaak worden gedomineerd door een kleine groep mondige deelnemers, terwijl online participatie juist ook ruimte biedt aan inwoners die wel een mening hebben, maar deze liever schriftelijk geven.
Wat inwoners daarnaast belangrijk vinden
Uit de antwoorden blijkt ook dat online participatie niet als vervanging van alle andere vormen wordt gezien. Verschillende respondenten pleiten voor:
- een combinatie van online en offline mogelijkheden;
- communicatie via meerdere kanalen;
- wijkgerichte communicatie;
- voldoende tijd om te reageren;
- duidelijke achtergrondinformatie bij vragen.
Een kwart verwacht dat extra online mogelijkheden voor hen geen verschil zouden maken.
Respondenten die geen behoefte hebben aan extra online participatiemogelijkheden geven vooral de voorkeur aan persoonlijk contact, fysieke bijeenkomsten en communicatie via brieven of lokale media. Daarnaast vindt een deel van deze groep het voldoende om geïnformeerd te worden zonder actief mee te denken. Meerdere respondenten benadrukken dat er niet één geschikte participatievorm bestaat en pleiten voor een combinatie van online en offline mogelijkheden, passend bij het onderwerp en de doelgroep.